Dominique Meeùs

Dernière modification le   

retour à la table des matièresau dossier marxisme

522.
Een nieuwe vakbond?

Ondanks het gevaar voor sectaire fouten en voor een breuk met de massa, kan men het oprichten van nieuwe vakbonden niet absoluut uitsluiten. In verschillende landen hebben nieuwe progressieve of revolutionaire vakbonden een beslissende rol weten te vervullen. Dit is onder meer het geval in verschillende derdewereldlanden.

In uitzonderlijke omstandigheden — bij kwalitatieve wijzigingen in de objectieve situatie — kan het juist zijn dat het initiatief wordt genomen voor de oprichting van een nieuwe vakbond. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontstond er een ‘syndicale leegte’ omdat een groot deel van de syndicale leidingen gevlucht was naar het buitenland en een ander deel met de bezetter samenwerkte. In die omstandigheden probeerde de KPB de syndicale leegte op te vullen door samen met andere ideologische stromingen die resoluut het verzet wilden organiseren, een nieuwe vakbond (de ‘Syndicale strijdcomités’, CLS) op te richten. Daarnaast ontstonden ook tijdens de bezetting, de MSU (Mouvement Syndical Unifié) van André Renard en de CGSP, de vakbond van de openbare diensten. De meest strijdbare groepen uit het oude BWP reorganiseerden zich op die manier om in min of meerdere mate het verzet tegen de bezetter op te nemen. De Syndicale Strijdcomités speelden een belangrijke rol in de verdediging van de directe belangen, in de weerstand binnen en buiten de bedrijven. Het opportunisme van de KPB-leiding verhinderde dat zij na de oorlog uitgroeiden tot een hefboom voor de omverwerping van het kapitalisme. Tijdens de jaren 30 bestonden autonome mijnwerkersvakbonden waarin de rol van de communisten zeer sterk was (onder meer met Julien Lahaut).

Het gaat hier echter om uitzonderlijke omstandigheden. In de huidige situatie, waarin de massa’s stevig omkaderd worden door de reformistische structuren, kan hiervan geen sprake zijn.